Haber Detayı
08 Aralık 2019 - Pazar 11:17
 
BAŞDEĞİRMEN’ İN BAŞARILI HİZMETLERİ..
GÜNDEM Haberi
BAŞDEĞİRMEN’ İN BAŞARILI HİZMETLERİ..

Isparta Belediye Başkanı saygıdeğer Başdeğirmen’ in hizmet yılı henüz bir yıl olmadan yüzlerce olumlu hizmetleri karşılık buluyor,  teşekkür dûaları gök yüzünü dolduruyor..    Karpuz Çeşmesi olarak halk dilinde tanınan, tarihi süreçte soğuk suyu ile anılan çeşme ile ilgili birçok yazan-çizen insanlarımızca az çok bilgiler verilmekte, halkımız da tarihi dokuyu yeniden kavuşmanın mutluluğunu yaşamakta..    1755’ lerin Osmanlı Ispartası’ da Isparta sularının sorumlusu SUAĞASI Mustafa ağadır. Tüm durgun ve akarsuların kullanımı, temizliği ondan sorulurdu. O’ nun izni olmadan hiçbir su kaynağından su alınamaz, çeşmelere götürülemezdi. Dere mahallesi  bölgesindeki birkaç su kaynağından birisi Andık Deresi kaynağıydı. Kilometrelerce toprak borularla taşınsabilen soğuk özelliğini kaybetmezdi.     Karpuz çeşmesi  ilk yapılış niyetiyle çevreye göre yer seçimi yapılır. Üzüm pazarı, Buğday pazarı, Pamık han, Vakıf han, Ferahiye camisi, Hatipoğlu medresesi, Bedesten bölgesi, Askeri talimhane, Muallim okulu, Firdevsbey camiisi cemaatinin de düşünüldüğü göz önüne alınarak planlanır. Andık deresi soğuk su kaynağı söz konusu Ağa’dan Hayırsever Halil Hamid Paşa adına  kiralanır.  Özellikle söylemeliyim. Isparta’ nın özal tarih yazarı rahmetli Böcüzade tarih kitabının orijinal Arapça yazım şeklindeki orijinal yazısında farklı açıklamaları görmekteyiz. Çeşme  ilk yapıldığında adı Karpuz çeşmesi değilmiş. Bir süre çeşmenin adı: “Hamid Paşa Suyu” dur. 1755’ lerde bu bölgede Karpuz pazarı falan yoktu. 1900’ lerden sonra karpuz pazarı kurulmaya başlanır. Karpuzu satın alan bölge insanı evlerine karpuzları götürmeden önce söz konusu çeşmenin  orijinal, uzunca taş hatılına konan karpuzlar bir ezan okunuş zamanı kadar bekletilir. Söz yerinde ise; soğuk sudan dolayı karpuzların buz kestiğinden dolayı çeşmenin adı 1900’ lerden sonra çeşmenin adı “Karpuz çeşmesi” olur. Çeşme ile ilgili orijina Böcüzade Isparta tarihinin Arapça metninde bu bilgilere de yer verilmiştir.    Zaten çeşmenin yapıldıldığı dönemde, 1855’ lerde pazarlarda para pek kullanılmaz. Değiş-tokuş yöntemiyle ticari faaliyet sürdürülürdü. Para ile alışverişler1878’ lerde kısmi değiş-tokuş yerine bozuk para ile yapıldığını belgelerden anlamaktayız. Karpuz pazarının da 1900’ lerin başında burada kurulduğunu görmekteyiz.      Başkan Şükrü Başdeğirmen tarafından geçtiğimiz hafta tarihi orijinal “karpuz çatlatan” haline kavuşturulmuş. Çeşmenin adı karpuz pazarının yakınlarda bulunmasından dolayı değil; karpuzu soğutma özelliği olan suyundan dolayı “Karpuz Çeşmesi” denmiştir.      Belediye Başkanı’ mız Şükrü Başdeğirmen’ in dokuya olan hassasiyetinden dolayı teşekkür ederiz. Isparta’ mız Cumhuriyet’ ten önceki ve sonraki dönemlerde Halısı, Gül’ ü ve Gül ürünleriyle birlikte kababı, karpuz çeşmesinin soğuk suyu ile birlikte anılırdı.   Özellikle mübarek oruç aylarının sıcak aylara denk geldiği günlerde herbir çarşıdaki insan-larımızın yanlarında getirdikleri toprak bardaklarla söz konusu çeşmeden evlerine soğuk su götürmeleri gibi bir güzel kültür görüntüsü vardı. Bu güzellik yeniden geriye geldi diyebiliriz.   Isparta Belediye Başkanı Başdeğirmen tarihten gelen atalarının mahallesi Dere’ deki tarihi kültüre sahip soğuk suyu yeniden söz konusu çeşmeye bağlatmış. Aynı su kaynağından diğer şehir içinde kardeş Karpuz çeşmeleri oluşturulmuştur. Tarihi dokuya sahip çıkmasından dolayı saygıdeğer Başkan’ ımıza teşekkürlerimizi tekrar sunarız.  Öte yandan:    Yine  dünyanın en büyük din savaşlarından sayılan,  100 yıldan fazla süren Haçlı Din savaşlarının son bölümü 21 parçalı Hristiyan-Müslüman savaşı Isparta–Gelendost canlar Çukuru, Fatlın, Bağıllı şehitler bölgesinde, Gelendost (Gelende) Yenice (Yerce) köyü Kemer, Akyokuş, Keltepe,  Kiryolu, Ilgınharmanlar, Çukurçayır bölgelerinde ceryan eymiş. 145 gün süren parçalı savaş, Denizli-Çivril, Çay-Bolvedin, Yalvaç (Tokmacık, Kırkbaşlar) ,Uluborlu yakınlarında olmuş.Bralardaki çatışmalardan pek kesin sonuç alınamamış.   En son Gelendost Patlın, Canlar çukuru, Yenice köyü kemer bölgesi ve şimdi  Eğirdir gölü suları altında kalan yenive Miryo ovası ve Sivridağı eteklerinde  Haçlı Bizans ordusu kesin yenilgiye uğramış. Haçlı kumandanı Manuel’ in Komenos’un kafası kesilimış, mumlanmış. Bizans merkezi İstanbul’ a göndeirilmiş olduğunu Yunanistan-Atina tarihçilerinin yazdıkların-dan anlıyoruz. II.Selçuklu Sultanı Kılıçaslan’ ın başarısı ile Anadolu kapısı Müslüman dünyasına açılmıştır. 17 Eylül 1176 Yenice sivri dağı eteklerindeki Miryo kalesine Müslüman Selçuklu bayrağı dililmiş. Miryo ( Yenice-Yerce) ovasındaki şehitler için 3. Cumhurbaşkanı’ mız Celal Bayar 1946 da Yenice köyüne gelmiş. Ortodoks Hristiyan Haçlıları Anadolu’ dan kovan Müslüman şehitlerin yattığı Yenice ovasına yüzünü döndürerek dûa etmiş! Üç yıl sonra Cumhurbaşkanı olmuş. Şehitlerin yattığı (dağınık haldeki) Yenice Miryo ovasına şehit-ler için 1,5 km’ lik Eğirdir gölüne dik Yenice-Miryo ovasının tam ortasından geçen taş su kanalını yapılması için Baş-bakan Adnan Menderes’ e emir vermiş.  Sukanalı yapılmış. Şehit-ler ovasının sulanmasının yanında rahmetli Celal Bayar bu uzun taş-su kanalını “bir şehitlik abidesi” olarak nitelendirmiştir.   Söz konusu Anadolu’ nun tapu senedinin alındığı Isparta- Gelendost ve bölgede yapılan Miryokefalon  savaşının anısına Isparta şehir merkezinde bulunan Mikros kavşağının adının “1176 Miryokefalon  Kavşağı” olarak değiştiren Ispaparta Belediye meclisine ve sayın tarih sever başkan Şükrü Başdeğirmen’e tekrar teşekkür
Kaynak: Editör:
Etiketler: BAŞDEĞİRMEN’, İN, BAŞARILI, HİZMETLERİ..,
Yorumlar
Haber Yazılımı